أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
38
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
يادداشتها و پيشگفتار مفصلى منتشر مىكند « 94 » و افزونبر آن ، ترجمهء خلاصهء عنوان « اظفار الطيب » را نيز براى نمونه مىآورد . « 95 » كار مهيرهوف با انتقادهايى روبهرو مىشود . منتقدان اشتباهات ترجمه را اصلاح مىكنند و پيشنهاد مىكنند تا جاهاى ناخواناى متن احيا شود . « 96 » در همان سال 1932 مقالهاى از كرنكوف « 97 » عربشناس آلمانى شامل دو قطعه از مقدمهء بيرونى ( روى هم حدود نيم صفحه ) انتشار يافت . اين مقاله گفتههاى بيرونى دربارهء زبانهاى عربى و فارسى و كتابت عربى و همچنين يادداشتهاى محمد زكى نسخهبردار را دربارهء وضع دستنويس صيدنه در بر دارد . در سال 1937 شرف الدين يالتكايا ، استاد دانشگاه استانبول ، ترجمهء تركى مقدمهء بيرونى را منتشر كرد « 98 » كه متأسفانه به آن دسترسى نيافتيم . از انتقاد بر آن معلوم مىشود كه ترجمهء يالتكايا هرچند كه جنبهء نقل آزاد را دارد ، تفسير درستى از جاهاى مبهم متن كه مهيرهوف روشن نكرده است ، به دست مىدهد . « 99 » زكى وليدى طوغان ياد شده در سال 1941 مجموعه قطعاتى از چهار اثر بيرونى از جمله صيدنه را به نام « تصوير جهان از ديدگاه بيرونى » Biruni's picture of the ) ( World منتشر كرد . « 100 » حجم كلى قطعاتى از صيدنه از جمله قطعاتى از ترجمه فارسى آن ، حدود يك هفتم مجموعه را تشكيل مىدهد . حدود سه صفحه متن عربى صيدنه از اين نشريه همراه با ترجمهء روسى آن ، در جلد دوم منابع عربى در مردمشناسى و تاريخ افريقاى جنوب صحرا درج شده است . « 101 » نادرستىهاى موجود در ترجمهء روسى ، ( 94 ) . Vorwort . ( 95 ) . نك . همينجا ، شمارهء 72 . ( 96 ) . Krause , OLZ ; Krause , DI , XXII . ( 97 ) . Krenkow , IC , VI . . ( 98 ) . Kitabussaydele Fittib Mukaddimesi . مقدمة كتاب صيدلة فى الطب Birunlu Ebu Reyhan . Turkceye ceviren prof , Serefiddin Yaltkaya , Istanbul Milli Mecmua Basim evi 1937 . چهل صفحه Istanbul Universitesi Tib Tarihi Enstitusi , adet 9 . ( 99 ) . M . Krause ، انتقاد بر كار يادشده در پانويس 98 . Der Islam ، 25 ، 1938 ، ص 194 - 196 . ( 100 ) . Picture ، ص 108 - 142 . ( 101 ) . منابع عربى . II ، 138 - 143 .